Uzmanlardan Dünya Süt Günü uyarısı: 'Kapınıza Gelen Sütün Kaynağını Sorgulayın'
Ankara Üniversitesi uzmanları, sıcak havalarda kontrolsüz koşullarda satılan süt ve süt ürünlerinde gıda zehirlenmesi riskinin arttığını belirterek tüketicileri uyardı. Uzmanlar ayrıca sosyal medyada yayılan 'süt yaşlandırıyor' iddialarının bilimsel verilerle desteklenmediğini vurguladı.
Haberin Özeti
- • 1 Haziran Dünya Süt Günü kapsamında açıklama yapan uzmanlar, özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve denetlenmeyen sokak sütlerinin halk sağlığı açısından ciddi riskler taşıdığına dikkat çekti.
1 Haziran Dünya Süt Günü dolayısıyla açıklamalarda bulunan uzmanlar, yaz aylarının yaklaşmasıyla birlikte yeniden gündeme gelen sokak sütü tüketimi konusunda vatandaşları dikkatli olmaya çağırdı. Açıkta satılan ve kaynağı denetlenemeyen sütlerin ciddi sağlık riskleri taşıdığına dikkat çeken uzmanlar, tüketicilerin güvenilir ve izlenebilir ürünleri tercih etmesi gerektiğini belirtti.
“Sokak sütü halk sağlığı açısından risk taşıyor”
Ankara Üniversitesi Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Bölümü Öğretim Üyesi Ufuk Tansel Şireli, özellikle yaz aylarında açıkta satılan süt ve süt ürünlerinde mikrobiyolojik risklerin önemli ölçüde arttığını söyledi. Şireli, kayıt ve denetim dışında satılan sütlerin üretim, taşıma ve muhafaza koşullarının bilinmediğine dikkat çekerek, tüketicilerin satın aldıkları ürünlerin kaynağını sorgulaması gerektiğini ifade etti. Sütün çiftlikten tüketiciye ulaşana kadar hangi sıcaklıkta taşındığı, ne kadar süre açıkta beklediği ve hangi hijyen koşullarında muhafaza edildiğinin bilinmesinin büyük önem taşıdığını belirten Şireli, kaynağı ve üretim süreci denetlenemeyen ürünlerin güvenli kabul edilemeyeceğini vurguladı.
Sıcak havalarda gıda zehirlenmesi riski artıyor
Prof. Dr. Şireli, çiğ sütün uygun sıcaklıkta saklanmaması durumunda zararlı mikroorganizmaların hızla çoğalabileceğini belirtti. Özellikle yaz aylarında yüksek sıcaklıkların bu süreci hızlandırdığını ifade eden Şireli, açıkta satılan sütlerde mikrop yükünün kısa sürede artabileceğini söyledi. Kayıtlı üretim yapan işletmelerde ise sütün çiftlikten fabrikaya kadar kontrollü sıcaklık koşullarında taşındığını belirten Şireli, üretim öncesinde kapsamlı analizlerden geçirilen sütlerin işlenerek güvenli şekilde tüketiciye ulaştırıldığını kaydetti. “Ambalaj aslında ürünün garanti belgesidir” diyen Şireli, pastörizasyon ve UHT işlemlerinin gıda güvenliği açısından kritik öneme sahip olduğunu belirterek tüketicilere izlenebilir ve denetlenebilir ürünleri tercih etmeleri çağrısında bulundu.
“Süt Yaşlandırıyor” iddialarına bilimsel yanıt
Ankara Üniversitesi Süt Teknolojisi Bölümü Öğretim Üyesi Ebru Şenel Özkan ise son dönemde sosyal medyada sıkça dile getirilen “süt yaşlandırıyor” iddialarının bilimsel gerçeklerle örtüşmediğini söyledi. Özkan, süt ve süt ürünlerinin kaliteli protein, kalsiyum, fosfor, süt yağı ve B vitaminleri açısından önemli besin kaynakları arasında yer aldığını belirtti. Sosyal medyada süt tüketimi ile IGF-1 hormonu arasında kurulan ilişkilere de değinen Özkan, IGF-1’in insan vücudunda doğal olarak üretildiğini ve kemik sağlığı ile kas gelişimi açısından önemli görevler üstlendiğini ifade etti.
Düşük IGF-1 seviyelerinin özellikle ileri yaşlarda kırık riskini artırabildiğini belirten Özkan, bu nedenle hormonu doğrudan zararlı olarak tanımlamanın bilimsel açıdan doğru olmadığını söyledi.
Galaktoz tartışmalarına açıklık getirdi
Sütün yaşlanmayı hızlandırdığı yönündeki iddialarda sıkça gündeme gelen galaktoz konusuna da değinen Prof. Dr. Özkan, laboratuvar çalışmalarında kullanılan yüksek doz saf galaktozun günlük süt tüketimiyle ilişkilendirilemeyeceğini vurguladı.
Özkan, deneysel çalışmalarda kullanılan miktarların normal beslenme koşullarında alınan galaktoz düzeylerinin çok üzerinde olduğunu belirterek, sütte galaktozun tek başına değil, laktozun bir bileşeni olarak tüketildiğini ifade etti. Mevcut bilimsel verilerin, normal düzeyde süt tüketiminin insanlarda yaşlanmayı hızlandırdığına dair güçlü klinik kanıtlar ortaya koymadığını belirten Özkan, süt ve süt ürünlerinin dünya genelindeki beslenme rehberlerinde dengeli beslenmenin önemli bir parçası olmaya devam ettiğini söyledi.
Uzmanlardan tüketicilere çağrı
Uzmanlar, özellikle yaz aylarında açıkta satılan süt ve süt ürünlerine karşı dikkatli olunması gerektiğini belirterek, tüketicilerin satın aldıkları ürünlerin yalnızca fiyatını değil, üretim ve dağıtım sürecini de sorgulamaları gerektiğini vurguladı.
