Mesai dışı mesajlaşmalar iş hukukunda yeni tartışma yarattı
WhatsApp mesajları fazla mesai sayıldı: Dijital mesaiye yargı düzenlemesi
Haberin Özeti
- • WhatsApp mesajları fazla mesai sayıldı: Dijital mesaiye yargı düzenlemesi
Pandemi sonrası yaygınlaşan uzaktan çalışma modeli, iş hayatında dijital iletişim kaynaklı yeni hukuki tartışmaları beraberinde getirdi. Özellikle mesai saatleri dışında gönderilen WhatsApp mesajları, e-postalar ve çevrim içi görev bildirimleri artık fazla mesai davalarında önemli deliller arasında değerlendiriliyor.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’nin verdiği dikkat çekici kararda, mesai saatleri dışında işveren tarafından WhatsApp üzerinden gönderilen iş talimatlarının çalışma süresi kapsamında kabul edilebileceği belirtildi. Mahkeme, işçiye fazla mesai ücreti ödenmesi gerektiğine hükmetti.
WhatsApp yazışmaları delil olarak kullanılıyor
İş hukukçularına göre; WhatsApp yazışmaları, Teams kayıtları, Zoom toplantıları, e-posta trafiği ve sistem giriş-çıkış kayıtları mahkemelerde fazla çalışma delili olarak kullanılabiliyor.
Özellikle;
Mesai sonrası görev verilmesi,
Sürekli dönüş beklentisi oluşturulması,
Gece saatlerinde iş talimatı gönderilmesi, Çalışanın sürekli çevrim içi kalmaya zorlanması gibi durumların, fazla mesai iddialarını güçlendirdiği ifade ediliyor.
Haftalık 45 Saat Sınırı Kritik Öneme Sahip
4857 Sayılı İş Kanunu’na göre haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai kapsamında değerlendiriliyor. Fazla çalışma ücretinin ise normal saat ücretinin yüzde 50 zamlı ödenmesi gerekiyor. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin son dönem kararlarında da dijital kayıtların, fiili çalışma düzeninin ve işveren talimatlarının fazla mesai hesaplamalarında önemli kriterler arasında yer aldığı vurgulanıyor.
Uzaktan çalışmada ‘Mesai ne zaman bitiyor?’ tartışması
Uzaktan çalışma sisteminde en büyük sorunlardan biri, çalışma süresinin sınırlarının belirsiz hale gelmesi oldu.
Birçok çalışan;
Akşam saatlerinde mesajlara yanıt vermek zorunda kaldığını,
Hafta sonlarında iş takibinin sürdüğünü,
Sürekli ulaşılabilir olma baskısı yaşadığını belirtiyor. Uzmanlar, bu durumun tükenmişlik sendromu, psikolojik baskı ve iş-özel yaşam dengesinin bozulması gibi sorunları artırdığına dikkat çekiyor.
“Bağlantıyı Kesme Hakkı” Türkiye’de de gündemde
Avrupa’daki bazı ülkelerde uygulanan “right to disconnect” yani “bağlantıyı kesme hakkı” modeli Türkiye’de de iş hukuku tartışmaları arasında yer almaya başladı.
Bu uygulama kapsamında çalışanların mesai dışında:
Telefon cevaplama,
Mesaj takip etme,
E-posta yanıtlama zorunluluğunun sınırlandırılması hedefleniyor.
Uzmanlar, uzaktan çalışma modelinin kalıcı hale gelmesiyle birlikte Türkiye’de de yeni yasal düzenlemelerin gündeme gelebileceğini değerlendiriyor.
