- Haberler
- Ekonomi
- Ege İhracatçı Birlikleri'nden 2025 değerlendirmesi: 'Bu Bir Büyüme Değil, Dayanıklılık Yılıydı'
Ege İhracatçı Birlikleri'nden 2025 değerlendirmesi: 'Bu Bir Büyüme Değil, Dayanıklılık Yılıydı'
EİB Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, 18,5 milyar dolarlık ihracata rağmen kârlılık, maliyet baskısı ve finansmana erişim sorunlarının derinleştiğini söyledi
Ege İhracatçı Birlikleri (EİB), 2025 yılına ilişkin sektörel değerlendirme toplantısında küresel belirsizlikler, artan maliyetler ve finansmana erişimde yaşanan zorlukların ihracatçıyı ciddi biçimde zorladığını açıkladı. 2025 yılında 18 milyar 505 milyon dolarlık ihracat gerçekleştiren EİB, rakamsal istikrarın sahadaki zorlu tabloyu tam olarak yansıtmadığına dikkat çekti.
EİB Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, 2025 yılının ne güçlü bir büyüme ne de sert bir daralma yılı olduğunu belirterek, “Bu yıl birçok sektör için büyüme değil; ayakta kalma, direnme ve uyum sağlama yılı oldu” dedi.
Küresel ekonomi kırılgan, ticaret belirsiz
Jak Eskinazi, 2025’te küresel ekonominin ılımlı ancak kırılgan bir büyüme sürecinden geçtiğini ifade etti. Enflasyonun bazı ülkelerde gerilemesine rağmen faiz oranlarının hâlâ pandemi öncesi seviyelerin üzerinde seyrettiğini belirten Eskinazi, artan korumacılık ve ticaret bariyerlerinin küresel ticaret hacmini baskıladığını vurguladı.
İhracat var, kârlılık eriyor
Artan üretim ve finansman maliyetleri nedeniyle şirket kârlılıklarının ciddi biçimde gerilediğini söyleyen Eskinazi, özellikle emek yoğun sektörlerde faaliyet gösteren firmaların üretimlerini Mısır gibi düşük maliyetli ülkelere kaydırdığını belirtti. Tekstil ve hazır giyim sektörlerinde 2025 yılında önemli istihdam kayıpları yaşandığını ifade etti.
İthalata bağımlılık katma değeri düşürüyor
Türkiye’nin ihracatında ithal ara malı bağımlılığının yüzde 60–70 seviyelerinde olduğuna dikkat çeken Eskinazi, bu yapının dış ticaret açığını büyüttüğünü ve katma değerin yurt dışına transfer edilmesine yol açtığını söyledi. Yerli tedarik zincirinin ana sanayiyle aynı hızda gelişemediğini vurguladı.
Parite etkisi olmasaydı ihracat düşecekti
EİB’nin 2025 ihracatının 2024’e göre yüzde 1 arttığını açıklayan Eskinazi, bu artışın önemli bölümünün Euro/dolar paritesinden kaynaklandığını belirtti. Parite etkisi çıkarıldığında ihracatın reel olarak yüzde 1,7 gerilediğini ifade etti.
Konkordato verileri alarm veriyor
2022–2025 döneminde konkordato başvurularında yaşanan sert artışa dikkat çeken Eskinazi, 2025’in ilk 9 ayında açılan dosya sayısının 2024’ün tamamını aştığını söyledi. Mevcut politikalar değişmezse geçici değil, kalıcı bir kriz riskinin söz konusu olduğunu dile getirdi.
2026 için uyarı: Dayanıklılık sınanacak
2026 yılında da ihracatçının kurdan kaynaklı bir gelir artışı beklemediğini belirten Eskinazi, maliyet düşürücü politikalar ve öngörülebilir ekonomik ortam olmadan sürdürülebilirliğin mümkün olmadığını vurguladı. “Sorunları görmezden gelen değil, sahadaki gerçekleri dile getiren bir duruşu benimsiyoruz” dedi.
Sektörlerden çarpıcı değerlendirmeler
Toplantıda sektör başkanları da 2025 performanslarını paylaştı:
Demir ve Demir Dışı Metaller sektörü 2025’te 2,59 milyar dolar ihracata ulaştı.
Yaş Meyve Sebze sektörü zirai donlara rağmen 1,232 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi.
Deri ve Deri Mamulleri sektöründe ihracat ve kapasite kaybı devam etti.
Hazır Giyim ihracatı Ege Bölgesi’nde yüzde 8 düşüşle 1,268 milyar dolara geriledi.
Hububat, Bakliyat ve Yağlı Tohumlar sektörü yüzde 23 artışla 1,185 milyar dolarlık ihracata ulaştı.
Kuru Meyve sektörü 1,74 milyar dolarlık döviz girdisi sağladı.
Maden ihracatı EİB’de yüzde 6 artışla 1,38 milyar dolar oldu.
Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller sektörü yüzde 7 artışla 1,84 milyar dolar ihracat yaptı.
Tütün sektörü ihracatını yüzde 8,4 artırarak 1,06 milyar dolara çıkardı.
Zeytin ve Zeytinyağı sektöründe ise belirsizlikler nedeniyle zeytinyağı ihracatı sert düşüş yaşadı.
